Infopunt‎ > ‎Jeugdhulp‎ > ‎Privacy‎ > ‎

Verdieping privacy

De jeugdwet en de privacy van uw kind en gezin

Geplaatst 19 feb. 2016 07:32 door Webmaster UW Ouderplatform   [ 19 feb. 2016 07:32 bijgewerkt ]

Wanneer u hulp zoekt voor uw kind of gezin, dan krijgt u met de gemeente te maken. Zij spelen sinds januari 2015 een belangrijke rol in de toewijzing en uitvoering van alle vormen van jeugdhulp. Daarnaast financieren zij de hulp die uw kind of gezin krijgt. Voor de uitvoering van deze taken heeft uw gemeente natuurlijk gegevens nodig, maar over welke gegevens aangeleverd moeten worden door ouders en behandelaren bestaat, in sommige gemeenten, nog veel onduidelijkheid. Deze onduidelijkheid kan betekenen dat uw gemeente informatie bij u of uw behandelaar opvraagt waarover de gemeente niet hoeft of mag beschikken. Als u dit niet wilt, zult u zelf in de gaten moeten houden welke gegevens u aanlevert en welke gegevens de gemeente opvraagt bij de behandelaren van uw kind.

 

De wet: Informeren en zo min mogelijk gegevens opslaan

De wet is duidelijk, de gemeente moet u informeren over welke gegevens zij met welke reden over u en uw kind opslaan. Daarnaast mogen zij alleen informatie bewaren als dit noodzakelijk is voor het uitvoeren van de gemeentelijke taken. Tenslotte mag de gemeente informatie die zij heeft gekregen voor een bepaald doel (bijvoorbeeld een factuurspecificatie van een zorgaanbieder) niet gebruiken voor een ander doel (bijvoorbeeld het doen van een herindicatie voor de zorg). Dit betekent dat de gemeente niet meer mag aan u mag vragen dan absoluut noodzakelijk is voor de toewijzing of uitvoering van de jeugdhulp. U hoeft dus niet volledige dossiers, behandelplannen of onderzoeksverslagen aan te leveren, alleen de gegevens die echt van belang zijn voor de toewijzing van hulp of de aanvraag van een PGB. Voordat u met de gemeente in gesprek gaat, is het verstandig om de gegevens die u heeft goed door te lopen en die papieren waarvan u zelf vindt dat deze belangrijk zijn mee te nemen of klaar te leggen op de keukentafel. Alles wat u niet van belang vindt, kan opgeborgen blijven. Als u toch wordt gevraagd om meer informatie aan te leveren, moet de medewerker van de gemeente aan u kunnen uitleggen waarom de gemeente deze informatie nodig heeft. Wanneer deze uitleg beperkt blijft tot: “dat is nu eenmaal onze procedure” of “zonder deze gegevens nemen wij uw aanvraag niet in behandeling”, is dat echt onvoldoende en zou voor u reden kunnen zijn om contact op te nemen met uw ouderplatform of een andere organisatie die voor uw belangen opkomt. Daarnaast bent u niet verplicht om deze informatie direct aan te leveren. U kunt natuurlijk altijd op een later moment deze één en ander langsbrengen bij het wijkteam of het CJG, dat geeft u tijd om te overleggen met het ouderplatform en zelf te bedenken of u dit wel wilt.

 

Inzagerecht

U heeft het recht om het dossier dat het wijkteam of CJG over uw kind en gezin heeft, in te zien en een kopie van dit dossier te krijgen. Dit mag de gemeente niet weigeren. Als er fouten in het dossier staan, dan moeten deze gecorrigeerd worden. Bij afsluiten van de Jeugdhulp kunt u aangeven dat het dossier deels of in zijn geheel vernietigd moet worden. Natuurlijk is het uw recht om eerst een kopie van het dossier op te vragen, voordat de gemeente het dossier door de papiervernietiger haalt.

 

Andere betrokken hulpverleners

Als er andere zorgverleners dan het wijkteam of het CJG betrokken bij uw kind betrokken zijn, zal het CJG of wijkteam toestemming aan u moeten vragen om informatie met deze, externe, hulpverleners uit te wisselen. Ook hier moet de gemeente aan kunnen geven welke informatie, met welk doel, wordt uitgewisseld met welke hulpverlener. Weer mag de gemeente niet meer opvragen dan absoluut noodzakelijk. Het opvragen van volledige dossiers is dus niet toegestaan, alleen de noodzakelijke gegevens mogen worden uitgewisseld, meer niet. Het is verstandig om dit niet alleen met het wijkteam of het CJG te bespreken, maar ook met uw hulpverlener. Uw hulpverlener heeft zich aan privacyregels en, vaak, aan een beroepsgeheim te houden. Wanneer de hulpverlener zich niet aan de privacyregels houdt, is hij of zij daarop aan te spreken via een klachtencommissie, de inspectie jeugdzorg of het medisch tuchtrecht. Het is ook de verantwoordelijkheid van uw hulpverlener dat privacy gewaarborgd blijft en u te informeren welke informatie, wanneer en waarom met wie gedeeld worden. En natuurlijk moet uw hulpverlener dit weten.

 

Jeugd-GGZ, de regels zijn nog strenger

In de Jeugdwet worden al behoorlijk strenge eisen op het gebied van de privacy van uw en uw gezin. Wanneer uw kind een behandeling krijgt in de Jeugd-GGZ zijn de regels nog strenger. In artikelen 2.6, 2.7 en 7.3.1 van de Jeugdwet wordt aangegeven dat bij een behandeling in de Jeugd-GGZ niet de Jeugdwet, maar de Wet Geneeskundige Behandel Overeenkomst (WGBO) van toepassing is. Dit beperkt de gemeente sterk in wat zij mogen weten en in hoeverre de gemeente zich mag mengen in de behandeling. Als uw kind doorverwezen bent door uw huisarts, moet de gemeente een beschikking afgeven voor behandeling, zonder dat zij de verwijzing inhoudelijk mogen toetsen. De gemeente hoeft de verwijsbrief dus niet te ontvangen. Over de aard en de duur van de behandeling maakt de patiënt (en/of zijn ouders) afspraken met de behandelend psychiater of psycholoog. Ook hier mag de gemeente zich niet in mengen. Veel gemeenten geven een beschikking die na een jaar afloopt. Als na dat jaar de behandelaar en patiënt (en/of zijn ouders) vinden dat de behandeling voortgezet moet worden, moet de gemeente een nieuwe beschikking afgeven en ook voor het afgeven van deze beschikking mag de gemeente geen inhoudelijke informatie opvragen bij u of de behandelaar. Het overleggen van onderzoeksverslagen, behandelplannen of evaluaties hoeft dus niet, niet bij verwijzing door de huisarts, niet bij verlenging van de beschikking. Een medewerker van het wijkteam hoeft niet aanwezig te zijn bij de behandelevaluatie. Alleen als uw behandelaar een rekening stuurt aan de gemeente, kan het zijn dat er diagnostische informatie op deze rekening vermeld wordt (wanneer er sprake is van een behandeling in de specialistische GGZ, uitgezonderd diagnostiek of een crisissituatie). De gemeente mag deze informatie alleen gebruiken voor het controleren van de factuur van uw behandelaar (doelbinding), maar als u zeker wilt zijn dat deze informatie niet bij de gemeente aankomt, kunt u samen met uw behandelaar de privacyverklaring gespecialiseerde jeugd-ggz invullen. Hiermee zorgt u ervoor dat zelfs op de factuur geen inhoudelijke gegevens staan. Uw behandelaar kan u dit niet weigeren. Natuurlijk is het verstandig om, tijdens de eerste afspraak met uw behandelaar, aan te geven of u toestemming geeft voor het uitwisselen van gegevens met de gemeente. Wanneer u dit niet wilt, is de behandelaar en de instelling waar uw kind onder behandeling is, gebonden aan het medisch beroepsgeheim.

 

Tot slot

Als ouder heeft u, wanneer u jeugdhulp voor uw kind zoekt en tijdens de uitvoering van de jeugdhulp, moet de privacy van uw kind en uw gezin door de gemeente, hulpverleners en behandelaren gewaarborgd blijven. Als u informatie over uw kind aan de gemeente moet aanleveren moet de gemeente daar een goede reden voor hebben. De gemeente mag niet meer weten dan absoluut noodzakelijk. Zij moeten kunnen aangeven waarvoor ze informatie nodig hebben en mogen zich dan niet verschuilen achter procedures, visies of werkprocessen. Hulpverleners en behandelaren mogen niet zonder uw toestemming informatie uitwisselen. Zowel de gemeente als andere betrokken partijen moeten u informeren over welke informatie, wanneer, waarom en met wie gedeeld wordt. Niet alle gemeenten hebben in hun beleid de privacy van hun burgers centraal gesteld. Daarom is het heel belangrijk dat u als ouder de privacy van uw kind en gezin in de gaten houdt.

 

Over de schrijver

Bernard Bakker werkt bij ITvitae, expertisecentrum voor IT en autisme. Daarnaast is hij verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering bij een kleinschalige praktijk voor Jeugd-GGZ. Sinds de invoering van de Jeugdwet volgt hij de ontwikkelingen op het gebied van snijvlak van de jeugdwet en privacy zeer actief en tracht de belangen van kinderen, ouders en behandelaren zoveel mogelijk te waarborgen.

1-1 of 1